Từ ngày 1/7 áp dụng quy định mới về quản lý người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh
Từ ngày 1/7/2026, Nghị định số 257/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định biện pháp tổ chức quản lý người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh trong thời gian điều trị tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chính thức có hiệu lực. Nghị định tạo cơ sở thống nhất trong tổ chức quản lý, bảo đảm yêu cầu điều trị, an ninh, an toàn và sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan theo quy định của Luật Thi hành án hình sự.
Theo Nghị định, phạm vi điều chỉnh bao gồm quy định đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thực hiện biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh; nội dung, biện pháp quản lý người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh; kinh phí bảo đảm cho công tác quản lý. Đối tượng áp dụng gồm người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh; cơ sở điều trị bắt buộc, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, cơ quan điều tra cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Nghị định quy định cơ sở điều trị bắt buộc phải là bệnh viện của Nhà nước có phạm vi hoạt động chuyên môn về khám bệnh, chữa bệnh chuyên khoa tâm thần. Khu điều trị nội trú bắt buộc chữa bệnh được tổ chức độc lập theo từng loại hình bệnh viện, bảo đảm yêu cầu chuyên môn và quản lý.

Đối với cơ sở vật chất, khu điều trị nội trú phải có lối ra, vào riêng hoặc được kiểm soát tập trung; hành lang thông thoáng, dễ quan sát; bố trí đầy đủ khu vực tiếp nhận, điều trị, theo dõi đặc biệt, sinh hoạt chung, thăm gặp và làm việc của nhân viên. Người bệnh được phân khu theo giới tính, mức độ nguy hiểm và tình trạng bệnh lý. Buồng bệnh phải được thiết kế bảo đảm an toàn, hạn chế nguy cơ gây nguy hiểm, phòng ngừa việc bỏ trốn hoặc tự gây thương tích.
Về kiểm soát an ninh, khu vực điều trị bắt buộc phải được trang bị hệ thống kiểm soát người ra, vào; camera giám sát tại các vị trí cần thiết; hệ thống báo động khẩn cấp; bảo đảm chiếu sáng và nguồn điện dự phòng. Lực lượng bảo vệ có thể do cơ sở điều trị ký hợp đồng với đơn vị kinh doanh dịch vụ bảo vệ hoặc thuộc biên chế, hợp đồng lao động của cơ sở điều trị nhưng phải được đào tạo, tập huấn và được cấp giấy phép sử dụng công cụ hỗ trợ theo quy định của pháp luật.
Nghị định quy định cụ thể quy trình tiếp nhận người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh, từ hồ sơ bàn giao, xử lý trường hợp người bệnh đang cấp cứu đến việc phân loại theo tình trạng tâm thần, mức độ nguy hiểm và yêu cầu chuyên môn để bố trí khu điều trị phù hợp.
Trong quá trình điều trị, việc bảo đảm an ninh, an toàn được thực hiện theo quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh. Trường hợp cần thiết, căn cứ tình trạng tâm thần và mức độ nguy hiểm của người bệnh, cơ sở điều trị có thể áp dụng các biện pháp như yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm nội quy; bố trí lực lượng bảo vệ phối hợp với nhân viên y tế giám sát, kiểm soát việc di chuyển, tiếp xúc; cách ly khi có nguy cơ gây mất an ninh, an toàn. Khi người bệnh phải ra khỏi khu điều trị nội trú theo yêu cầu chuyên môn, người đứng đầu cơ sở điều trị quyết định việc bố trí lực lượng bảo vệ tham gia hỗ trợ; trường hợp cần thiết có thể đề nghị cơ quan công an cấp xã hoặc cơ quan liên quan phối hợp theo quy định của pháp luật.
Đối với trường hợp người bệnh phải chuyển đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác để điều trị bệnh không thuộc chuyên khoa tâm thần, Nghị định quy định rõ trách nhiệm của cơ sở điều trị bắt buộc và cơ sở tiếp nhận trong việc bàn giao hồ sơ, phối hợp quản lý, bảo đảm an ninh, an toàn trong suốt quá trình điều trị. Đồng thời quy định trình tự bàn giao khi có quyết định đình chỉ hoặc hủy bỏ biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh; quyền, trách nhiệm của người thân thích trong việc thăm gặp, phối hợp chăm sóc và chấp hành các quy định bảo đảm an ninh, an toàn.
Nghị định cũng phân công trách nhiệm của Bộ Y tế, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, UBND cấp tỉnh và cơ sở điều trị bắt buộc trong tổ chức triển khai, bảo đảm cơ sở vật chất, nhân lực, kinh phí và phối hợp quản lý người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh.
PV.

