Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức: ghép thành công ca nhận tim - gan cấp cứu đồng thời trên một bệnh nhân

Trước đó cuối giờ sáng 9/10, đồng chí Đào Hồng Lan - Uỷ viên Ban Chấp hành TW Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế, TS Nguyễn Trọng Khoa- Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đã đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức thăm, động viên người bệnh và thân nhân ca ghép tim - gan đồng thời lần đầu tiên thực hiện thành công tại Việt Nam và chúc mừng các y bác sĩ trong ê-kíp của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.

Quyết định cân não

Anh Đ.V.H (41 tuổi) phát hiện bệnh cơ tim giãn từ lâu, chức năng tim suy giảm theo thời gian kèm theo gan, thận và các tạng khác cùng suy giảm. Cách đây 1 tuần, người bệnh nhập viện tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức trong tình trạng suy tim. Ngày 30/9/2024, người bệnh suy tim mất bù, không đáp ứng phương pháp điều trị thông thường, đặc biệt suy gan phát triển cấp tính, thận theo đó cũng bị ảnh hưởng. Các xét nghiệm cho thấy anh H. có tình trạng đông máu rối loạn nghiêm trọng, sự sống của được tính theo ngày, duy trì bằng máy tim phổi nhân tạo thay chức năng tim, lọc gan thay chức năng gan. Cách duy nhất có thể cứu sống người bệnh là thay thế đồng thời tim và gan.

Cũng tại thời điểm 30/09/2024, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức nhận được thông tin từ Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An (là bệnh viện vệ tinh của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức về ngoại khoa, được chuyển giao các gói ghép từ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức) có một bệnh nhân chấn thương sọ não nặng và không còn kỳ vọng sống. Gia đình bệnh nhân có nguyện vọng hiến tạng của người thân. Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An yêu cầu Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức hỗ trợ về chuyên môn. Ngay khi nhận được thông tin Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã cử nhóm tăng cường hỗ trợ hồi sức cho người bệnh, đánh giá tình trạng chết não và tình trạng các tạng trong trường hợp có thể lấy được tạng. Trưa ngày 01/10/2024, các bác sĩ xác định bệnh nhân chết não và các tạng của bệnh nhân có thể sử dụng để ghép cho những người bệnh khác.

Một cuộc họp của hội đồng chuyên môn do TS.BS Dương Đức Hùng – Giám đốc- Chủ tịch Hội đồng khoa học Bệnh viện triệu tập gấp chuyên gia trong các lĩnh vực: Hồi sức, Tim mạch, Gan, Thận tham gia hội chẩn. Đây thực sự là một ca phẫu thuật cần cân nhắc các tình huống do tình trạng bệnh nhân cả gan – tim – thận đều suy ở giai đoạn rất nặng, nguy cơ tử vong cao nếu không đuợc ghép. Đây là trường hợp hết sức khó khăn, tuy nhiên Hội đồng khoa học Bệnh viện quyết định vẫn tiến hành ghép để mang lại hi vọng sống cho người bệnh. Ngay sau khi quyết định ghép được ban hành, các bộ phận đã khẩn trương vào cuộc.

Các bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã chia 2 nhóm. Một nhóm ở lại giúp cho Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An thực hiện đồng thời 2 ca ghép thận tại Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An, nhóm còn lại nhanh chóng khẩn trương đưa tạng lấy được về Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Sau 03h30 phút di chuyển, tạng đã được đưa về Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Trái tim và gan mới đã được cấy ghép vào cơ thể người bệnh. Sau 8 tiếng phẫu thuật, trái tim ghép đã bắt đầu được đập trở lại.

            Sau ghép, bệnh nhân được chuyển về hồi sức và chăm sóc đặc biệt. Sau 36 tiếng, các chức năng gan – tim đã hồi phục dần. Đặc biệt trái tim đã thay thế hoàn toàn cho trái tim hỏng, các chức năng gan tốt dần lên. Bệnh nhân được rút nội khí quản, tỉnh táo. Hiện tại, bệnh nhân đã có thể nói chuyện, tiếp xúc, cho ăn uống trở lại, chức năng tim tốt lên hàng ngày, chức năng gan hồi phục gần trở về bình thường, mật được tiết ra với chất lượng tốt.

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử y học Việt Nam, các bác sĩ tiến hành thành công ca ghép tim gan đồng thời trên một bệnh nhân đặc biệt ở giai đoạn nặng. Qua đó cho thấy sự phát triển của nền Y học Việt Nam trong 20 năm qua, đặc biệt là lĩnh vực ghép tạng. Những thành tựu trong ghép tạng thời gian vừa qua đã thể hiện vị trí nền Y học Việt Nam trong bản đồ ghép tạng thế giới. Trình độ y bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức có thể làm chủ hoàn toàn các kỹ thuật, đặc biệt là kỹ thuật khó nhất trong ghép tạng.

Phát huy vai trò của chỉ đạo tuyến và Telemedicine

Thành công của ca ghép thể hiện sự phối hợp của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức với vai trò là bệnh viện tuyến cuối đối với các bệnh viện vệ tinh trong chuyển giao kỹ thuật, phối hợp các công tác tổ chức giúp cho các bệnh viện dưới phát triển về lấy và ghép tạng, công tác tổ chức để lấy được tạng ghép. Đây không phải lần đầu tiên tạng của người hiến ở các bệnh viện tuyến dưới được Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức giúp cho về việc hồi sức tạng, lấy tạng, hỗ trợ ghép tại chỗ (Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, Bệnh viện Đa khoa Phú Thọ, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa,…). Sự hỗ trợ của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức giúp mở ra hướng điều trị cho người bệnh, mang lại cơ hội cho bệnh nhân suy tạng giai đoạn cuối không còn đáp ứng với các phương pháp điều trị truyền thống.

TS Dương Đức Hùng- Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết việc đào tạo chuyển giao kỹ thuật qua Telemedicine đã phát huy hiệu quả, đặc biệt trong các trường hợp cấp cứu và bão lũ thời gian qua. Thông qua Telemedicine các bác sỹ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã có những trao đổi chuyên môn và hỗ trợ kịp thời việc đánh giá chết não, và triển khai các kỹ thuật liên quan đến việc hiến, ghép mô tạng nhanh, hiệu quả và chính xác. Hiện Bệnh viện đã trển khai hệ thống Telemedicine tại Phòng khám cấp cứu để khi các bệnh viện tuyến dưới cần hỗ trợ có thể kết nối trực tuyến nhanh nhất, giúp nâng cao kiến thức và kỹ năng  thực hành ngoại khoa.
PV.